ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Δευτέρα, 24 Οκτωβρίου 2011

Ophrys delphinensis

Υμηττός 12/04/2011 Hymittos

Η Οφρύς των Δελφών (Ophrys delphinensis O. Danesch & E. Danesch, 1963) περιγράφτηκε από την Αιγιαλεία του νομού Αχαΐας το 1963. Επειδή ευδοκιμεί και στην απέναντι ακτή της Φωκίδας, της δόθηκε το όνομα των διάσημων Δελφών για προφανείς λόγους (πάλι την «πλήρωσε» δηλαδή η αρχαία Ελλάδα). Πρόκειται για την πιο ενδιαφέρουσα ελληνική οφρύ, γιατί συνδυάζει στοιχεία από την Ophrys argolica και από την Ophrys oestrifera. Γι' αυτόν τον λόγο θεωρείται ότι αποτελεί φυσικό υβρίδιο των O. argolica και O. oestrifera, το οποίο σταθεροποιήθηκε και απέκτησε γονιμότητα. Και μάλιστα τόσο αξιοσημείωτη γονιμότητα ώστε να εκτοπίζει σταδιακά από τις ακτές του Κορινθιακού κόλπου έναν από τον γονέα της, την Ophrys argolica. 

Αν πράγματι έτσι έχει η κατάσταση, η σταθεροποίηση και εξέλιξη της Ophrys delphinensis συνέβη περίπου τα τελευταία 10.000 χρόνια, δεδομένου ότι πριν το κλίμα ήταν πιο κρύο και πιο βόρεια από την Ελλάδα υπήρχαν παγετώνες. Αυτό σημαίνει ότι η Ophrys delphinensis βρίσκεται και σήμερα σε φάση ενεργητικής και δυναμικής εξέλιξης και επέκτασης. Το ενδιαφέρον είναι ότι, εκτός από το κιτρινοκαστανό τρίχωμα στους ώμους, μοιράζεται με την Ophrys argolica και τον ίδιο επικονιαστή, το έντομο Anthophora plagiata. Αυτό σημαίνει ότι παράγει τις ίδιες φερομόνες με την O. argolica, η οποία έτσι πρέπει να θεωρείται το μητρικό είδος κι άρα να έχει μεγαλύτερη και ισχυρότερη γονιδιακή συμμετοχή στην Ophrys delphinensis, η οποία ανθίζει όμως αργότερα. Από την άλλη πλευρά η γενική εικόνα της O. delphinensis με την αραιή ταξιανθία, το τρίλοβο και ίδιου σχήματος χείλος και την ίδια εποχή άνθησης παραπέμπει στην O. oestrifera και άρα σε δική της μεγαλύτερη γονιδιακή συμμετοχή. Επίσης θα έπρεπε να δίνει αρκετά υβρίδια και με τους δύο πιθανολογούμενους γονείς, κάτι το οποίο δεν έχει παρατηρηθεί. Για όλους τους προηγούμενους λόγους, λοιπόν, φαίνεται γιατί η Ophrys delphinensis είναι η πιο ενδιαφέρουσα οφρύς της Ελλάδας.

Η Οφρύς των Δελφών φύεται σε ξέφωτα, θαμνότοπους, λιβάδια και σε θέσεις συνήθως ηλιόλουστες ή ημισκιαζόμενες. Την βρίσκουμε σε περιοχές γύρω από τον Κορινθιακό κόλπο. Έχει εντοπιστεί επίσης σε λίγες θέσεις βόρεια από την Σπάρτη και στην Εύβοια. Το 2010 την βρήκε ο Παναγιώτης Κουμπέτσος στον βόρειο Υμηττό και σε μερικές θέσεις στην βόρεια Αττική. Η φωτογραφία (κάτω) δείχνει μία γενική εικόνα της εξάπλωσής της. Ανθίζει τον Απρίλιο μέχρι τα μέσα Μαΐου.


Δεν υπάρχουν σχόλια: