ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚ

Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2011

Pseudorchis albida μία νέα ορχιδέα για την Ελλάδα

Όρβηλος 03/07/2011 Μακεδονία
φωτογραφία (c) Σ. Τσιφτσής - Ζ. Αντωνόπουλος

Οι Σπύρος Τσιφτσής και Ζήσης Αντωνόπουλος βρήκαν στον Όρβηλο και ανακοίνωσαν (Journal Europäischer Orchideen 43, 2011) μία νέα ορχιδέα για την Ελλάδα. Πρόκειται για την Pseudorchis albida, που είναι μια ευρωπαϊκή ορχιδέα και ο Όρβηλος αποτελεί πλέον το νοτιότερο σημείο της εξάπλωσής της,





Σάββατο, 17 Δεκεμβρίου 2011

Οφρύς άτυπη (Ophrys unknown) 6

Υμηττός 20/04/2011 Hymittos
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Αυτή είναι μία όψιμη Οφρύς, μικρών διαστάσεων, με χαρακτηριστικά που θυμίζουν την Ophrys masticorum από την Χίο και τις συγγενικές της μορφές από την Μικρά Ασία, με κοινό χαρακτηριστικό το γυρτό μεσαίο σέπαλο. Οι πλαϊνοί λοβοί είναι μετρίου - μικρού μεγέθους, Εμφανίζεται στα τρία βουνά του Λεκανοπεδίου Αθηνών, δηλαδή Πάρνηθα, Υμηττό και Πεντέλη. Φαίνεται να εμφανίζεται και στον Πάρνωνα της Λακωνίας.

Πάρνωνας 14/05/2011 Parnonas
photo (c) Yiannis Kofinas Γιάννης Κοφινάς

Υμηττός 20/04/2011 Hymittos


Υμηττός 20/04/2011 Hymittos

Υμηττός 20/04/2011 Hymittos

 Υμηττός 20/04/2011 Hymittos

 Πάρνηθα 31/05/2011 Parnis

  Πάρνηθα 31/05/2011 Parnis

Πεντέλη 12/05/2011 Pentelikon






Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου 2011

Ophrys calypsus var.pseudoapulica

Ρόδος 31/03/2007 Rodos
photo (c) Zissis Antonopoulos Ζήσης Αντωνόπουλος


Μια ποικιλία της Ophrys calypsus που ονομάστηκε έτσι από την ομοιότητά της με την ιταλική Ophrys apulica. Την περιέγραψε το 1995 ο Ντελφόρζ (P. Delforge) από την Αντίπαρο. Ανθίζει από τον Μάρτιο σε Κυκλάδες και Δωδεκάνησα.

 Ηρακλειά 13_03_2009 Iraklia
photo (c) Yiannis Gavalas Γιάννης Γαβαλάς

Ρόδος 26/03/2011 Rodos
photo (c) Zissis Antonopoulos Ζήσης Αντωνόπουλος



Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2011

Ophrys fusca spp.

Λαύριο 26/02/2008 Lavrion
photo Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Πρόσφατα (2011) περιγράφηκε από τους Καλογερόπουλο, Δεληπέτρου. Αλιμπέρτη μια O. fusca spp. ως Ophrys fusca subsp. laureotica, με τοπική εξάπλωση σε ζεστά πευκοδάση του Λαυρίου και πρόωρη άνθηση περίπου από τα τέλη Δεκεμβρίου (ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες). Φαίνεται όμως ότι έχει ευρύτερη εξάπλωση στα πευκοδάση της Αττικής. Σε γενικές γραμμές παρατηρούνται αρκετές pseudophrys της ομάδας fusca με παρόμοια χαρακτηριστικά και πρόωρη άνθηση (από τον Δεκέμβριο) στην Αττική. Είναι πιθανό να περιγραφούν στο μέλλον κι άλλα taxa της ομάδας αυτής από την Αττική.

Υμηττός 04/01/2009 700 m
photo Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Υμηττός 15/02/2008 
photo Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

 Δαφνί 16/02/2011 Αιγάλεω
photo Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2011

Οφρύς άτυπη (Ophrys unknown) 5

φυτό σε πλήρη ανθοφορία
Αττική 22/03/2008
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Η οφρύς αυτής της ανάρτησης ίσως να μην είναι και τόσο άτυπη (unknown). Η Ophrys holoserica αναφέρεται στην παλιά βιβλιογραφία για την Αττική. Πρόσφατα αναφέρει την Ophrys holoserica από την Σαλαμίνα στην διδακτορική της διατριβή και η βοτανικός Ειρήνη Βαλλιανάτου, διευθύντρια του Διομήδειου Βοτανικού Κήπου. Η ομάδα holoserica (ή fuciflora, ή ομάδα bornmuelleri) περιλαμβάνει τουλάχιστον 13 taxa (ταξινομικές μονάδες) κυρίως στα νησιά του Αιγαίου αλλά και τη Νότια Πελοπόννησο. Συνεπώς δεν είναι απίθανο να υπάρχει και ένα ακόμη taxon στην Αττική. Στην ανάρτηση παρουσιάζονται 4 διαφορετικά φυτά που φωτογραφήθηκαν σε 2 διαφορετικά έτη και σε 2 διαφορετικές περιοχές, στο τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου.

φυτό που ανοίγει τα πρώτα άνθη του
Αττική 22/03/2008
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Αττική 20/03/2009
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

 
Βοιωτία 28/03/2009
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης


Πέμπτη, 1 Δεκεμβρίου 2011

Οφρύς άτυπη (Ophrys unknown) 4

Υμηττός 22/03/2008 Hymittos
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Μικρών διαστάσεων Οφρύς με στενόμακρο χείλος, μεγάλη στιγματική κοιλότητα και κοντούς πλαϊνούς λοβούς. Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου στον Υμηττό και σε λόφους των Μεσογείων Αττικής, σε χαμηλά υψόμετρα. Ο βιότοπός της είναι περιοχές με θάμνους.


Κορωπί 12/04/2008 Koropi
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Υμηττός 22/03/2008 Hymittos
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης 


 Υμηττός 22/03/2008 Hymittos 
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης 

 Βραβρώνα 08/05/2011 Vravron
photo (c) P. Koumpetsos Πάνος Κουμπέτσος


Κυριακή, 27 Νοεμβρίου 2011

Ορχιδέες της Κέας

  Κέα 28/04/2009 Kea
photo (c) Rena Karakatsani Ρένα Καρακατσάνη

 Anacamptιs
  1. collina (Karakatsani 2009)
  2. fragrans
  3. papillionacea var. heroica
  4. papilionacea subsp. messenica (Karakatsani 2011)
  5. pyramidalis (Kocyan 1992)

Dactylorhiza
  1. romana (Karakatsani 2008)
  2.  
Limodorum

  1. abortivum (Karakatsani 2009)

Neotinea
  1. lactea
  2. maculata (Kalopissis 1988)
  3. tridentata (Karakatsani 2009)

Ophrys
  1. attica
  2. bombyliflora (Kalopissis 1988)
  3. creticola ?? (Karakatsani 2006)
  4. ferrum-equinum
  5. icariensis ??
  6. iricolor
  7. leucadica
  8. omegaifera
  9. parosica (Delforge 2011)
  10. pelinaea (Delforge 2011)
  11. phryganae 
  12. sicula
  13. speculum (Delforge 2011)
  14. tenthredinifera subsp. leochroma
  15. tenthredinifera subsp. villosa (Karakatsani 2010)

Orchis
  1. boryi
  2. italica (Karakatsani 2010)
  3. provincialis
  4. quadripunctata (Karakatsani 2009)
Serapias
  1. bergonii 
  2. lingua
  3. orientalis (Delforge 2011)
  4. parviflora (Delforge 2011)
  5. vomeracea
Ενημέρωση: 27/11/2011

 Κέα 28/04/2009 Kea
photo (c) Rena Karakatsani Ρένα Καρακατσάνη


 

Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2011

Ophrys ferrum-equinum με μαστούς

Πεντέλη 02/04/2009 Αττική
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Η Ophrys ferrum-equinum είναι μια κοινή ορχιδέα στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα και στα νησιά. Παράγει υβρίδια με πολλές άλλες οφρύες. Παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία, με αποτέλεσμα να έχουν περιγραφεί πολλά άλλα είδη (O. labiosa - O. gottfriediana), υποείδη (anafiensis, minor, parnassica, subtrilova), ποικιλίες και μορφές. Σε αυτήν την ποικιλομορφία ίσως πρέπει να προστεθεί και η Ophrys ferrum-equinum με μαστούς.

Στην πρώτη φωτογραφία πάνω φαίνεται μια τυπική μορφή της Ophrys ferrum-equinum. Ακολουθούν φωτογραφίες με Ophrys ferrum-equinum με μαστούς, που καλύπτουν μεγάλη γεωγραφική περιοχή. Η πρώτη αναγνώριση των φυτών ήταν ότι αποτελούσαν υβρίδια Ophrys ferrum-equinum X Ophrys mammosa. Αλλά μήπως δεν είναι υβρίδια, όπως φαίνεται από την γενική εμφάνιση του άνθους, τα πέταλα και τα σέπαλα; Στα φυτά που έχω φωτογραφίσει εγώ δεν υπήρχαν στην περιοχή Ophrys mammosa. Οι κυνηγοί νέων ειδών μάλλον έχουν δουλειά...

Λευκάδα 09/04/2011 Lefkada
photo (c) Zissis Antonopoulos Ζήσης Αντωνόπουλος
Το φυτό αυτό θα μπορούσε να είναι υβρίδιο με O. mammosa με κοινό σημείο τον χρωματισμό των σεπάλων.



Αθήνα 05/04/2011 Τουρκοβούνια
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης


Γραμματικό 11/04/2009 Αττική
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης


Υμηττός 20/03/2009 Hymittos
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης


Λευκάδα 05/04/2009 Lefkada
photo (c) Sotiris Alexiou Σωτήρης Αλεξίου


Λαύριο 20/03/2008 Lavrion
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης




Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2011

Ophrys mesaritica

Φαιστός 15/01/2011 Festos
photo (c) Nikos Nikitidis Νίκος Νικητίδης

Η Οφρύς της Μεσαράς (Ophrys mesaritica, H.F. Paulus, C. Alibertis & A. Alibertis 1990) με τους τρεις... νονούς, θεωρείται ελληνικό ενδημικό είδος, αν και ο Ντελφόρζ (Delforge 1993) έχει βρει ένα παρόμοιο είδος στην Μάλτα. Περιγράφτηκε το 1990 από την περιοχή της Μεσαράς του νομού Ηρακλείου και θεωρήθηκε για αρκετά χρόνια ενδημικό της Κρήτης. Αργότερα ο ένας εκ των... νονών Πάουλους (Paulus) ανακοίνωσε ότι ευδοκιμεί και σε Κύθηρα, Κεφαλονιά, Λευκάδα, Κέρκυρα. Επίσης, το βρήκαν και το φωτογράφισαν ο Σπύρος Τσιφτσής στους Παξούς και ο Ερωτόκριτος Καλογερόπουλος στην Μάνη. Συμπέρασμα; Πάλι έχουμε ένα βιαστικό όνομα, με συγκεκριμένο γεωγραφικό προσδιορισμό. Σύντομα όμως αποδείχτηκε ότι το είδος έχει ευρύτερη εξάπλωση.
Η Οφρύς της Μεσαράς είναι συγγενική της Ophrys iricolor και ξεχωρίζει από αυτήν από την κατά 2 περίπου μήνες πρωιμότερη άνθηση και από το γεγονός ότι η κάτω επιφάνεια του χείλους δεν έχει το κοκκινωπό χρώμα της Ο. iricolor. Φύεται συνήθως σε θέσεις με φρύγανα και θάμνους. Ανθίζει από τις αρχές Ιανουαρίου.



Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2011

Οφρύς άτυπη ( Ophys unknown) 3

Πικέρμι 12/04/2008

Σε μια θέση στην πεδιάδα των Μεσογείων, κοντά στο Πικέρμι, με μικτή βλάστηση από αραιό υποβαθμισμένο πευκοδάσος και φρύγανα βρέθηκε η οφρύς της φωτογραφίας. Η μορφή της δείχνει να είναι ιδιαίτερα επηρεασμένη από O. ferrum-equinum και ο θυρεός της από O. mammosa. Το χείλος ήταν ελαφρά τρίλοβο και μεγάλων διαστάσεων, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες. Υπήρχε μια συστάδα 3-4 φυτών, που μάλλον ήταν προϊόν παραβλαστήματος.

Πικέρμι 12/04/2008

Πικέρμι 12/04/2008

Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2011

Ophrys omegaifera

Νάξος 26/03/2010 Naxos
photo (c) Ferdinand Ellenbast


 Η Ophrys omegaifera, H. Fleischmann 1925, είναι φυτό του Νότιου και Ανατολικού Αιγαίου με εξάπλωση στην Κρήτη, τα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες, την Σκύρο, την Σάμο, την Χίο και την παραλιακή Μικρά Ασία. Περιγράφτηκε το 1925 από το Λασίθι της Κρήτης. Τα χαρακηριστικά που την ξεχωρίζουν είναι δύο: [1[ η έλλειψη αύλακος στην βάση του χείλους και [2] η παχιά λευκωπή γραμμή σε σχήμα μικρού ωμέγα (ω) στον θυρεό της. Από αυτό το δεύτερο χαρακτηριστικό του θυρεού της ο Fleischmann της έδωσε την άκρως πετυχημένη ονομασία της.

Το φυτό ευδοκιμεί σε ποικιλία βιοτόπων, από φρύγανα και ελαιώνες μέχρι ανοιχτά πευκοδάση, σε ασβεστολιθικά εδάφη. Το χείλος της είναι μεγάλο και φθάνει τα 2 cm. Ανθίζει από τα μέσα Φεβρουαρίου.






Πέμπτη, 10 Νοεμβρίου 2011

Ophrys iricolor



Κως 27/02/2011 Kos
photo (c) Zissis Antonopoulos Ζήσης Αντωνόπουλος


Η Οφρύς η ιριδόχρωμη (Ophrys iricolor, Desfontaines 1807) έχει ευρεία εξάπλωση στην Ανατολική Μεσόγειο, από την Λιβύη, την Ελλάδα και την Κύπρο μέχρι την Τουρκία, τον Λίβανο και το Ισραήλ. Στην Ελλάδα είναι κοινή στην νότια χώρα και τα νησιά. Περιγράφτηκε το 1807 από το νησί της Σάμου και την περιοχή της Σμύρνης. Η ονομασία της οφείλεται στον ιριδίζοντα θυρεό της. Πρόκειται για μια πολύ πετυχημένη ονομασία από τον  Desfontaines, αφού αντιστοιχει σε ένα βασικό χαρακτηριστικό του φυτού. Το φυτό είναι εύρωστο, με μεγάλα άνθη για οφρύ. Η κάτω επιφάνεια του χείλους έχει χρώμα πορφυρό. Φύεται σε τοποθεσίες με φρύγανα και θάμνους και σε αραιά πευκοδάση. Ανθίζει από τον Φερβουάριο.