Orchids of Greece

Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2011

Gymnadenia rhellicani

Φαλακρό 12/07/2009

Η Gymnadenia rhellicani Teppner & E. Klein 1998 είναι ορχιδέα των υποαλπικών και αλπικών περιοχών της Ευρώπης (Άλπεις, Καρπάθια, Πυρηναία, κ.α.). Βρέθηκε το 1986 και περιγράφτηκε το 1990 από τις αυστριακές Άλπεις, με το όνομα Nigritella rhellicani. Στην Ελλάδα υπάρχει με σιγουριά μόνο στο όρος Φαλακρό του νομού Δράμας της Μακεδονίας. Υπάρχουν παλαιές αναφορές για εύρεση του φυτού στα όρη Βέρμιο, Πίνοβο και Βόρας της Μακεδονίας, Τυμφρηστό και Οίτη της Κεντρικής Ελλάδας και Ταΰγετο της Πελοποννήσου. Αυτές οι παλαιές αναφορές δεν έχουν επιβεβαιωθεί και σημειώνονται στον χάρτη κατανομής με μαύρα σημεία.

Το φυτό έχει μικρό ύψος, 5-30 cm, και δύσκολα διακρίνεται μέσα στην βλάστηση. Τα 7-11 φύλλα σχηματίζουν ρόδακα. Η ταξιανθία είναι πολυανθής, πυκνή, με διαστάσεις μόλις 1,5 - 2 cm, κωνικού σχήματος που γίνεται σφαιροειδής κατά την εξέλιξη της άνθησης. Τα άνθη έχουν συνήθως μαυροκόκκινο χρώμα και αναδίδουν έντονο άρωμα βανίλιας.

Η Gymnadenia rhellicani ανθίζει στην Ελλάδα από τα μέσα Ιουνίου έως τον Ιούλιο. Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 2009).

Τρίτη 4 Οκτωβρίου 2011

Epipactis spyridonovii

Όρβηλος 20/07/2009 Orvilos

Η Epipactis spiridonovii Devillers-Tersch. & Devillers 1995 (συνώνυμο Epipactis atrorubens Hoffm, ex Besser subsp. spiridonovii Kreutz 2004) περιγράφτηκε από το όρος Πιρίν της Βουλγαρίας το 1995. Το 2007 την βρήκε και ο Σπύρος Τσιφτσής στην Ελλάδα, στο όρος Όρβηλος της Μακεδονίας. Διαφέρει από την Epipactis atrorubens στα 5-7 φύλλα της που είναι μεγάλα, πλατιά και σχεδόν επίπεδα και στα μικρότερα κιτρινωπά άνθη της. Το φυτό φθάνει σε ύψος τα 20-50 cm. και φέρει 6-17 άνθη. Στον Όρβηλο εντοπίστηκε σε μικτό δάσος πεύκων (P. silvestris - P. heldreichii) και σε υψόμετρο 1350 m. Ανθίζει Ιούλιο - Αύγουστο. Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 2009).

Όρβηλος 20/07/2009 Orvilos

Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2011

Ophrys argolica

Ταΰγετος 25/03/2010

Η Ophrys argolica (H. Fleischmann. 1919) είναι ενδημική της Ελλάδας κυρίως στην Πελοπόννησο και την Ανατολική Στερεά.

Φυτό με ψηλό βλαστό και 9-11 άνθη.

Βιότοπος: φρυγανότοποι, θαμνώνες, ανοίγματα δασών, παρυφές δρόμων.

Άνθος: Πορτοκαλί, κόκκινο-καφέ, με πυκνό λευκό τρίχωμα στην βάση.

Σέπαλα και πλαϊνά πέταλα ροζ έως πορφυρά.

Άνθιση: Μάρτιος - Απρίλιος.

Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 1996).

Ετυμολογία:

Ophrys < Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.

argolica < Αργολίδα.

Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2011

Dactylorhiza pythagorae

Σάμος 18/06/2010 Samos

Η Dactylorhiza pythagorae Colz & H. R. Reinhard 1992 (Δακτυλόριζα του Πυθαγόρα) είναι στενότοπο ενδημικό φυτό αποκλειστικα της νήσου Σάμου. Εντοπίστηκε το 1991 στο όρος Καρβούνης και περιγράφτηκε το 1992. Φύεται στα βουνά Άμπελος και Καρβούνης της Σάμου, σε υψόμετρα 800 - 900 m. Προτιμάει υγρές θέσεις σε δάση δρυός, τόπους με πλατάνια κατά μήκος ρεμάτων. Ανθίζει από τα τέλη Μαΐου έως τις αρχές Ιουλίου. Αριθμεί λίγες δεκάδες άτομα και γι' αυτό περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 2009) με τον χαρακτηρισμό «κρισίμως κινδυνεύον».

Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2011

Ophrys aegaea

Κάρπαθος  25/03/2008   Karpathos

Η Οφρύς του Αιγαίου (Ophrys aegaea Kalteisen & H.R. Reinhard) είναι ενδημική ορχιδέα του Νότιου Αιγαίου. Πρωτοβρέθηκε και περιγράφτηκε από την Κάρπαθο το 1987 και θεωρήθηκε ενδημική αυτού του νησιού της Δωδεκανήσου. Αργότερα βρέθηκε στην Κάσο και την Αμοργό. Το 2007 ο Γιάννης Γαβαλάς βρήκε έναν ικανοποιητικό πληθυσμό της και στην Ηρακλειά, διευρύνοντας προς τα δυτικά την εξάπλωση της Ophrys aegaea.

Πρόκειται για κοντόχοντρο, εύρωστο φυτό με συνήθως 2-3 άνθη. Τα σέπαλα είναι ρόδινα με μεσαία πράσινη νεύρωση. Ο θυρεός αποτελείται από δύο λευκά - λευκογάλανα σχήματα. Στην Κάρπαθο προτιμά αραιά πευκοδάση. Στην Αμοργό και την Ηρακλειά φυτρώνει σε φρυγανότοπους. Την βρίσκουμε και σε παλαιούς ελαιώνες. Ανθίζει από τα τέλη Φεβρουαρίου μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Υβριδίζεται εύκολα με την Ophrys ferrum-equinum.

Ηρακλειά 05/02/2011 Iraklia

Ηρακλειά 28/01/2010 Iraklia


Ηρακλειά 24_02_2009 Iraklia

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2011

Dactylorhiza incarnata

Ροδόπη 15/06/2006 Rodopi

Η Dactylorhiza incarnata (L) Soo 1962 είναι είδος της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Περιγράφτηκε το 1755 από την Ουψάλα της Σουηδίας. Η Ελλάδα αποτελεί το νοτιότερο όριο της εξάπλωσής της. Το 1990 την βρήκε ο Witting στην Βόρεια Πίνδο (στα όρια των νομών Καστοριάς και Ιωαννίνων). Το 2007 και νωρίτερα την εντόπισε ο ακαταπόνητος Σπύρος Τσιφτσής στην Ροδόπη, σε δύο θέσεις στο Μενοίκιον όρος, στο Φαλακρό και τα όρη Βροντούς στην Ανατολική Μακεδονία.

Το ύψος του βλαστού φθάνει τα 80 cm. Φύλλα 4-8 κιτρινωπά έως πράσινα, που αγγίζουν την ταξιανθία. Άνθη ρόδινα και σπανίως κιτρινωπά ή λευκά. Πλήκτρο ροδόχρωμο, κωνικό και εύρωστο. Φυτρώνει σε υγρά λιβάδια και τυρφώνες, σε υψόμετρα 740 - 1450 m. Ανθίζει από τα τέλη Μαΐου έως τον Ιούνιο. Η Dactylorhiza incarnata περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 2009).

Τρίτη 27 Σεπτεμβρίου 2011

Ophrys aeoli

Αμοργός 03/04/2010 Amorgos

Η Οφρύς του Αιόλου (Ophrys aeoli P. Delforge 1997) είναι ενδημική της Αμοργού και της Αστυπάλαιας. Η Αστυπάλαια φυτογεωγραφικά ανήκει στην ενότητα των Κυκλάδων. Την ορχιδέα αυτή βρήκε και περιέγραψε από την Αμοργό ο Βέλγος ερευνητής Πιέρ Ντελφόρζ. Για την ονομασία της ανέτρεξε στην ελληνική μυθολογία και της έδωσε το όνομα του Αίολου, θεού των ανέμων.

Ξεχωρίζει με τα ωχρορόδινα σέπαλα, τα μικρά πέταλα και την πολύ σκούρα στιγματική κοιλότητα. Για τις Κυκλάδες έχει σχετικά όψιμη άνθηση, από τον Απρίλιο μέχρι τον Μάιο. Ο επικονιαστής είναι άγνωστος. Φυτρώνει σε ηλιόλουστες θέσεις, πετρώδεις τοποθεσίες και ξηρά εδάφη.